Phổ biến, giáo dục pháp luật là khâu đầu tiên, quan trọng nhất đưa pháp luật vào cuộc sống

Trong điều kiện pháp luật được ban hành ngày càng nhiều, nội dung đa dạng, điều chỉnh nhiều loại quan hệ xã hội phục vụ tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) tuy đã được thực hiện nhiều năm nhưng chưa thực sự đáp ứng yêu cầu bức thiết của tình hình mới. Do vậy, việc ban hành Luật Phổ biến giáo dục pháp luật là cần thiết, tuy nhiên, việc ban hành luật mới chỉ là điều kiện cần…

Ngay chính Bộ Tư pháp cũng phải thừa nhận một thực tế là việc PBGDPL ở nhiều nơi vẫn còn mang tính phong trào, chưa đi được vào những nội dung pháp luật mà người dân cần, đặc biệt là hình thức PBGDPL mặc dù đã được áp dụng khá đa dạng, phong phú song chưa thực sự thu hút được nhiều đối tượng. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường khẳng định, cần phải xem PBGDPL là khâu đầu tiên, quan trọng nhất của việc đưa pháp luật vào trong cuộc sống. Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính Nguyễn Hữu Lợi thì cho rằng, một trong những vấn đề cần được nhấn mạnh trong dự thảo Luật chính là các nguyên tắc bảo đảm hiệu quả của công tác, phải coi đó là mục tiêu chính của Luật chứ không chỉ đơn thuần chỉ quan tâm đến các hoạt động nghiệp vụ của công tác này. Hiệu quả của công tác PBGDPL chính là việc nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của các đơn vị, cơ quan nhà nước, người thi hành công vụ, của cộng đồng, doanh nghiệp, nhân dân … những người trực tiếp tham gia các quan hệ xã hội do pháp luật điều chỉnh.  Việc PBGDPL phải là một quá trình liên tục, thường xuyên, các cấp, các ngành phải trực tiếp tham gia với nhiều phương thức tuyên truyền cụ thể, sinh động; phải xây dựng nếp sống văn hoá pháp luật, tự giác chấp hành pháp luật và xử lý nghiêm minh, kịp thời, công khai những hành vi vi phạm pháp luật. Có như vậy hiệu quả công tác PBGDPL mới rõ ràng, bền vững.

Để làm được điều này, ngoài việc cần quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc PBGDPL, đồng thời quy định rõ nguồn kinh phí cũng như mức kinh phí cụ thể để thực hiện công tác này. Hiện nay, kinh phí dành cho hoạt động PBGDPL ở các địa phương còn hết sức khiêm tốn, nhất là ở những địa phương nguồn thu không nhiều. Do chưa có cơ sở pháp lý rõ ràng, đủ mạnh nên địa phương nào quan tâm đến công tác PBGDPL thì dự trù hoặc cấp kinh phí phù hợp và ngược lại, dẫn đến sự không đồng đều trong mặt bằng PBGDPL ở các bộ, ngành, địa phương. Tại Điều 34, dự thảo Luật quy định: kinh phí phổ biến, giáo dục pháp luật được bố trí trong dự toán ngân sách của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan Trung ương của các đoàn thể, UBND các cấp theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước. Như vậy, rất khó giải quyết được tình trạng nơi nhiều, nơi ít và ít hay nhiều lại phụ thuộc rất nhiều vào nhận thức của các cấp lãnh đạo địa phương.

Thực tế việc huy động nguồn lực tạo điều kiện cho công tác PBGDPL chưa được tiến hành đồng bộ, rộng khắp, còn nhiều khoảng trống trong công tác PBGDPL nhưng chưa có biện pháp để khắc phục. Cùng với đó là sự thiếu hụt cả về số lượng và chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật ở nhiều nơi, đặc biệt là ở cơ sở, vùng sâu, vùng xa. Vụ trưởng Vụ Phổ biến, giáo dục, pháp luật, Bộ Tư pháp Nguyễn Duy Lãm cho rằng, khắc phục thực tế này không dễ nếu đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật vẫn chỉ được hoạt động bán chuyên trách trong khi chưa có cơ chế quản lý, sử dụng và ưu đãi nhân lực. Vì thế, dự thảo Luật đã có quy định cụ thể về báo cáo viên pháp luật là người được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật ra quyết định công nhận để thực hiện nhiệm vụ PBGDPL. Cùng với đội ngũ báo cáo viên chuyên nghiệp là những cộng tác viên bao gồm cả các luật sư, trợ giúp viên pháp lý, hòa giải viên các cấp… Tuy nhiên, mức độ tham gia hay việc đánh giá chất lượng hoạt động trong quá trình PBGDPL cũng như việc thu hút tham gia hoạt động này không hề đơn giản, mặc dù việc tham gia công tác này là điều kiện cần và đủ để thỏa mãn các quy định được cấp thẻ hành nghề. Chính vì ranh giới giữa việc hành nghề và công việc PBGDPL của đội ngũ này rất nhỏ nên khó có thể đưa đối tượng này vào danh sách lực lượng chính trong PBGDPL. Đó là việc cần tính đến trong quá trình soạn thảo, xây dựng dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường khẳng định, đầu tư cho việc PBGDPL chính là đầu tư cho phát triển, nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, nhân dân về một nền pháp chế XHCN. Để Luật Phổ biến giáo dục pháp luật tạo nên một cú hích trong hoạt động này, dự thảo cần chú trọng đến tính quy phạm, tính cụ thể của các điều luật, chẳng hạn vai trò của Hội đồng phổ biến pháp luật, sự phối hợp giữa các bộ, ngành trong PBGDPL; trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành trong quá trình PBGDPL; ngân sách chi cho hoạt động này như thế nào?

Điều quan trọng vẫn là xây dựng đạo luật có tính khả thi, cụ thể, thiết thực, phân định rõ ràng trách nhiệm, nghĩa vụ và thực sự mang lại hiệu quả kinh tế xã hội trong hoạt động quản lý nhà nước.

Phùng Hương
Nguồn: Báo nguoidaibieunhandan
About these ads

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 32 other followers

%d bloggers like this: