Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính – Cần một hay nhiều nghị định?

Sau 3 lần sửa đổi, Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính vẫn cần phải hoàn thiện hơn nữa để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, việc nâng Pháp lệnh này lên thành Luật Xử lý vi phạm hành chính thì cần phải xây dựng một hay nhiều nghị định hướng dẫn thi hành hiện vẫn chưa thống nhất.

Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, hiện có hơn 100 Nghị định của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính. Trong đó, một số quy định có sự trùng lắp, chồng chéo về phạm vi điều chỉnh dẫn đến mâu thuẫn về thẩm quyền, mức xử phạt. Điều đáng nói là tình trạng này đang có xu hướng gia tăng do nhiều nghị định ở các lĩnh vực tiếp tục được bổ sung, sửa đổi. Chính vì thế, việc tìm một cơ chế nhằm hạn chế bớt số lượng các nghị định xử phạt hành chính đã được đặt ra trong quá trình soạn thảo Dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Hiện dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính xây dựng 2 phương án. Phương án 1, xác định nguyên tắc căn cứ phạm vi các lĩnh vực quản lý nhà nước đã được xác định tại các nghị định quy định về cơ cấu, tổ chức và nhiệm vụ quyền hạn của mỗi bộ, cơ quan ngang bộ, Chính phủ sẽ ban hành một nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính chung cho toàn bộ nội dung quản lý ngành, lĩnh vực thuộc bộ, ngành đó (Điều 23 và Phương án 1 Điều 24 Dự thảo Luật). Nếu theo phương án này, số lượng các nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính sẽ được giới hạn dưới 30 văn bản (trung bình mỗi bộ, cơ quan ngang bộ có 1 nghị định xử phạt vi phạm hành chính). Tuy nhiên, phương án này đòi hỏi phải ban hành những nghị định đồ sộ, liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực của trật tự quản lý hành chính nhà nước vì các bộ đều có chức năng quản lý đa ngành, đa lĩnh vực. Điều này sẽ dẫn đến tình trạng phải chờ nhau, làm chậm tiến độ ban hành nghị định trong khi công tác quản lý, điều hành đòi hỏi phải nhanh nhạy, kịp thời, nhất là trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính. 

Phương án 2 được đề xuất trên nguyên tắc khắc phục nhược điểm của phương án 1. Tức là hạn chế tối đa số lượng nghị định xử phạt vi phạm hành chính cần thiết phải ban hành. Cụ thể, thu hẹp phạm vi khái niệm vi phạm hành chính, chỉ khoanh lại những vi phạm đối với trật tự quản lý hành chính nhà nước, còn những vi phạm khác đối với hoạt động quản lý nhà nước thuộc quan hệ dân sự, kinh tế, thương mại… thì để pháp luật dân sự, kinh tế, thương mại điều chỉnh (Khoản 1 Điều 2 dự thảo Luật). Theo phương án này thì cần làm rõ phạm vi điều chỉnh của dự án Luật. Xác định rõ trong Luật này các lĩnh vực quản lý và mức phạt tối đa làm cơ sở cho việc ban hành nghị định về xử phạt vi phạm hành chính (Điều 23 và Phương án 2 Điều 24 Dự thảo Luật).

Mặc dù khá nhiều ý kiến đánh giá cao về tính khả thi và cho rằng linh hoạt hơn so với phương án 1, song phương án này 2 có nhược điểm là việc liệt kê cụ thể các lĩnh vực quản lý nên sẽ rất khó bảo đảm đầy đủ, toàn diện. Và do vậy, vẫn còn quy định mở (Khoản 18 Điều 23 Dự thảo Luật) có thể làm phát sinh thêm một số nghị định ngoài những lĩnh vực đã được xác định tại Điều 23 của Dự thảo Luật. Hệ quả là trong công tác xây dựng nghị định, vì không thể liệt kê hết các lĩnh vực và càng không thể lường trước được mức độ vi phạm, hậu quả tác hại để quy định mức phạt tối thiểu và mức phạt tối đa cho từng lĩnh vực. Và vấn đề sẽ trở nên phức tạp hơn, khi thực tế có nhiều lĩnh vực mới phát sinh trong xã hội chưa được điều chỉnh hoặc có lĩnh vực lại do nhiều cấp, nhiều ngành có liên quan quản lý sẽ dẫn đến “quyền anh, quyền tôi” trong xây dựng nghị định. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên cho rằng, chiếc áo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính sẽ nhanh chóng bị chật chội, bức bối cho một cơ thể đang từng ngày biến động và phát triển của xã hội.

Từ thực tiễn này, thiết nghĩ bên cạnh việc xác định rõ đối tượng điều chỉnh của dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính, Ban soạn thảo cần tiếp tục rà soát, đánh giá tất cả những văn bản liên quan  lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính hiện hành để đánh giá được tổng thể các văn bản liên quan xử lý vi phạm hành chính, nhằm lựa chọn giải pháp tối ưu cho vấn đề này.

Phùng Hương
Nguồn: Nguoidaibieu.com.vn
About these ads

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 32 other followers

%d bloggers like this: